Christoph Becher – Die Schönberg Challenge / Berliner Philharmoniker & Kirill Petrenko – Arnold Schönberg (Boek / CD Recensie)

Een challenge aangaan is tegenwoordig, zeker onder jongeren, opvallend populair. Regelmatig niet zonder gevaar, zetten jongeren elkaar, al dan niet via social media, aan tot het verleggen van hun grenzen. De challenge waar Christoph Becher ons voor uitnodigt, in het bij Wolke Verlag verschenen ‘Die Schönberg Challenge’ is zeker niet gevaarlijk, al dachten de nazi’s daar anders over, maar wel uiterst uitdagend: nu eens écht naar dat veelzijdige oeuvre van Arnold Schönberg luisteren, de componist die 15o jaar geleden in Wenen werd geboren. De invloed van deze grensverleggende componist op de hedendaags gecomponeerde muziek kan moeilijk overschat worden, wat niet wegneemt dat de mate waarin zijn muziek wordt gespeeld, in geen geval gelijke tred houdt met die mate van invloed. Ik ging de challenge aan met, naast het boek van Becher, een eveneens vorig jaar verschenen box van de Berliner Philharmoniker, onder leiding van Kirill Petrenko. Een box met vijf werken voor orkest, verspreid over drie Cd’s, alsmede een blue ray disc met daarop de concertvideos,

(meer…)

Lees verderChristoph Becher – Die Schönberg Challenge / Berliner Philharmoniker & Kirill Petrenko – Arnold Schönberg (Boek / CD Recensie)

Philip Freeman – In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor / Cecil Taylor & Tony Oxley – Flashing Spirits (Boek/CD Recensie)

De invloed van pianist en componist Cecil Taylor op de hedendaagse jazz kan moeilijk overschat worden. In zijn prachtige, bij Wolke Verlag verschenen, biografie ‘In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor’ laat Philip Freeman ons daar weer eens nadrukkelijk bij stil staan. Die wijdverbreide erkenning was er zeker niet vanaf het allereerste begin: zo gaat dat met de voorlopers in de kunst. Zo schreef Zita Carno in 1958 in reactie op het enige album dat Taylor met John Coltrane maakte, ‘Hard Driving Jazz’ : “There is only one thing wrong with this recording, but it is a major factor – Cecil Taylor’s accompanying. He is an over-busy comper who interferes with the soloist”, lees Coltrane. Het zegt alles over de stijl van deze pianist die zich vanaf zijn eerste album, het twee jaar daarvoor verschenen ‘Jazz Advance’ nooit inhield en volstrekt zijn eigen weg ging. Tevens in dit verslag aandacht voor het onlangs bij Burning Ambulance verschenen ‘Flashing Spirits’, waarop we Taylor horen met drummer Tony Oxley. Tijdens de opnames in september 1988 kende hij hem pas een paar maanden, maar tot aan zijn dood in 2018 zou hij met niemand zo vaak spelen als juist met deze drummer.

(meer…)

Lees verderPhilip Freeman – In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor / Cecil Taylor & Tony Oxley – Flashing Spirits (Boek/CD Recensie)

Ellen de Vries – Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken (Boek Recensie)

Het zou zo maar kunnen dat u, zoals dat met mij tot voor kort ook het geval was, nog nooit van de Surinaamse componiste en pianiste Majoie Hajary heeft gehoord. Het kwam in ieder geval niet omdat ze jong stierf, in tegendeel, de in 1921 geboren Hajary stief in 2017, net 96 jaar oud! Hoe komt het dan dat we deze componiste niet kennen? Haar Surinaamse afkomst zal daar zeker toe hebben bijgedragen, lange tijd was wat uit de koloniën kwam in Nederland nu niet bepaald in trek. Daarnaast was ze ook nog eens een vrouw, waar eveneens lange tijd in een door mannen gedomineerde wereld weinig belangstelling voor was.
Andere redenen zijn is dat Hajary een vrij klein oeuvre achterliet, waarvan ook nog eens een deel niet compleet was – ze werkte weinig gestructureerd en wellicht nog wel belangrijker: dat haar werk lastig in een hokje te plaatsen valt. Haar zeer gemengde afkomst, haar voorvaderen kwamen zowel uit Afrika als uit China en India en ze studeerde in Amsterdam laten in haar werk zijn sporen na. Daarnaast maakte Hajary tijdens de Tweede Wereldoorlog, woonachtig in Nederland, een aantal discutabele keuzes, iets wat haar nog lang is nagedragen. Maar goed, langzaamaan komt er meer waardering voor haar werk, al kan ze daar nu niet meer van genieten. Een belangrijke bijdrage aan die erkenning levert Ellen de Vries met een prachtig uitgevoerd, bij Waanders Uitgevers verschenen boek: ‘Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken’.

(meer…)

Lees verderEllen de Vries – Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken (Boek Recensie)

I Compani – Basta! / Veertig jaar I Compani (Concert / Boek Recensie)

Paradox, Tilburg – 5 december 2025

Veertig jaar geleden verhuisde het Nijmeegse filmhuis O42 naar een nieuwe locatie, het werd een echte bioscoop en de naam veranderde in  Cinemariënburg. Ter gelegenheid van die gebeurtenis organiseerde dit nieuwe filmhuis een filmfestival rond de Italiaanse componist Federico Fellini die voor zijn muziek samenwerkte met de componist Nino Rota. Saxofonist Bo van de Graaf, die al sinds eind jaren ’70 weg was van diens muziek en het filmhuis vaak bezocht, werd gevraagd of hij iets met de muziek kon doen. Dat was niet tegen dovenmansoren gezegd en Van de Graaf stelde een septet samen dat gaandeweg zou uitgroeien tot I Compani, een baanbrekend en bijzonder eclectisch gezelschap dat de komende decennia een unieke plek zou gaan innemen in de Nederlandse jazz. Nu veertig jaar later vindt Van de Graaf het tijd voor iets anders en onder de titel ‘Basta!’ trekt I Compani langs de podia om afscheid te nemen van alle fans, op Sinterklaasavond bijvoorbeeld in het Tilburgse Paradox. Ter gelegenheid van dit afscheid kwam er ook een prachtig boek uit: ‘Veertig jaar I Compani’, met daarin de verhalen van Van de Graaf, opgetekend door Tom Beetz, overigens ook nog eens voorzien van een goed gevulde CD’.

(meer…)

Lees verderI Compani – Basta! / Veertig jaar I Compani (Concert / Boek Recensie)

Annemieke Hendriks – Het hobo-riet was mijn strohalm

“Het hobo-riet was mijn strohalm“, verzucht de beroemde hoboïst Han de Vries tijdens één van de gesprekken die Annemieke Hendriks met hem hield. En dat waren er, verspreid over vier jaar heel wat. In die gesprekken en in het boek dat verscheen bij uitgeverij De Kring leren we De Vries dankzij Hendriks grondig kennen, als musicus, maar zeker ook als mens en krijgen we tegelijkertijd een mooi beeld van het Nederlandse muziekleven sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw. Pijnlijke onderwerpen ging Hendriks daarbij beslist niet uit de weg, iets waar de titel van dit boek ook zeker naar verwijst. Ook bij de op 31 augustus 1941 geboren De Vries ging het namelijk zeker niet altijd over rozen.

(meer…)

Lees verderAnnemieke Hendriks – Het hobo-riet was mijn strohalm

Arthur van Dijk – Een lied dat niet sterven zal, het rusteloze leven van Willem Pijper (1984-1947) (Boek Recensie)

Wellicht is de componist Willem Pijper wel het beste voorbeeld van een volgens mij toch typisch Nederlands fenomeen: wij hebben veel te weinig gevoel voor onze muzikale traditie! Deze man, zonder meer één van de belangrijkste componisten van de eerste helft van de vorige eeuw, zo niet dé belangrijkste, raakte al snel na zijn veel te vroege overlijden in 1947, hij was pas 52 jaar, al vrij snel in de vergetelheid. De tijden veranderden, alsmede de muzikale smaak en zeker de acties van de Notenkrakers en dan in het bijzonder die van Reinbert de Leeuw, die de muziek van Pijper eind jaren ’60 tot de grond toe affakkelde, hadden voor de man zijn muziek grote gevolgen. Cd’s met zijn muziek zijn dan ook nagenoeg niet beschikbaar en ook op de podia is zijn muziek nog altijd zelden te horen, al lijkt daar de laatste jaren wel wat verandering in te komen. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat ook ik de muziek van Pijper nauwelijks kende. De magnifieke biografie die Arthur van Dijk schreef en de hij de titel ‘Een lied dat niet sterven zal, het rusteloze leven van Willem Pijper’ meegaf, onlangs verschenen in de serie Open Domein van de Arbeiderspers, is dan ook niet minder dan een terecht eerherstel van deze grootmeester.

(meer…)

Lees verderArthur van Dijk – Een lied dat niet sterven zal, het rusteloze leven van Willem Pijper (1984-1947) (Boek Recensie)

Derek Bailey & Sabu Toyozumi – Breath Awareness / Misha Mengelberg & Sabu Toyuzumi – The Analects Of Confucius / Peter Brötzmann, Toshinori Kando & Sabu Toyozumi – Complete Link (CD Recensie)

Het in Litouwen gevestigde NoBusiness Records, dat hier niet eerder aan bod kwam, brengt eveneens regelmatig oude opnames uit en past dus prima in een serie uit de oude doos. Eerdere recente afleveringen bevatte opnames van Keith Jarrett, Oscar Peterson en Lee Konitz. Vandaag besteed ik aandacht aan de Japanse slagwerker Sabu Toyozumi. In november 1987 gaf hij een concert met de in 2005 overleden gitarist Derek Bailey, waarvan de opnames verschenen onder de titel ‘Breath Awareness’; in oktober 200o met de in 2017 overleden Misha Mengelberg, welke als titel ‘The Analects Of Confucius’ meekreeg en in oktober 2016 met de in 2013 overleden rietblazer Peter Brötzmann en de in 2020 overleden trompettist Toshinori Kando, ‘Complete Link’ genaamd. En zo is Toyozumi, geboren in 1943 de enige van dit stel die nog in leven is, daarmee één van de laatsten van de free-jazz pioniers binnen de Japanse muziek. Opnames dus van onschatbare waarde.

(meer…)

Lees verderDerek Bailey & Sabu Toyozumi – Breath Awareness / Misha Mengelberg & Sabu Toyuzumi – The Analects Of Confucius / Peter Brötzmann, Toshinori Kando & Sabu Toyozumi – Complete Link (CD Recensie)

Jacqueline Oskamp – Groots is de liefde – Biografie van Louis Andriessen (Boek Recensie)

Tijdens het lezen van Jacqueline Oskamps biografie van Louis Andriessen, het bij Ambo|Anthos verschenen ‘Groots is de liefde’, vroeg ik mij regelmatig af wat nu eigenlijk gemaakt heeft dat juist deze componist is uitgegroeid tot Nederlands meest populaire componist van onze tijd en wellicht wel van de gehele Nederlandse muziekgeschiedenis. Oskamp geeft daar in haar overigens voortreffelijke biografie, waar ze in totaal zo’n zeven jaar aan gewerkt heeft, niet direct een antwoord op, iets wat ook niet de rol is van een biograaf, maar tussen de regels door meen ik toch wel wat aanknopingspunten gevonden te hebben.

(meer…)

Lees verderJacqueline Oskamp – Groots is de liefde – Biografie van Louis Andriessen (Boek Recensie)

Tord Gustavsen Trio – Seeing / Colin Vallon, Patrice Moret & Julian Sartorius – Samares / Fred Hersch, Drew Gress & Joey Baron – The Surrounding Green (CD Recensie)

Het trio van Keith Jarrett, Gary Peacock en Paul Motian, waarvan hier onlangs onder de titel ‘The Old Country’ oude opnames voorbij kwamen, brengt mij bij drie andere pianotrio’s waar onlangs Cd’s van verschenen bij ECM Records. Tord Gustavsen bracht, samen met Steinar Raknes en Jarle Vespestad ‘Seeing’ uit, Colin Vallon realiseerde met Patrice Moret en Julian Sartorius ‘Samares’ en zeer recent verscheen ‘The Surrounding Green’ van het sterrentrio Fred Hersch, Drew Gress en Joey Baron.

(meer…)

Lees verderTord Gustavsen Trio – Seeing / Colin Vallon, Patrice Moret & Julian Sartorius – Samares / Fred Hersch, Drew Gress & Joey Baron – The Surrounding Green (CD Recensie)

Michael Borshuk (editor) – Jazz and American Culture (Boek Recensie)

Als het al geruime tijd geleden bij Cambridge University Press verschenen ‘Jazz and Amerian Culture’ één ding duidelijk maakt dan is het wel hoe diep jazz verankerd is binnen de Amerikaanse cultuur en dan met name binnen de zwarte Amerikaanse cultuur. Tweeëntwintig bijdragen kent dit boek, van even zoveel deskundigen, onder leiding van Michael Borshuk, associate professor of African American Literature en directeur van het Humanities Center aan de Texas Tech University, zo lang die afdeling nog bestaat, zeggen we dan, maar dat terzijde. Het boek bestaat uit vijf delen en besteedt aandacht aan zo ongeveer iedere denkbare connectie tussen jazz en andere kunstvormen, daarbij zowel kijkend naar het verleden als naar het heden. Wat uit al die bijdrages sterk blijkt is dat de betekenis van blues en jazz voor de zwarte Amerikaan veel verder rijkt dan louter het plezier beleven aan goede muziek. Iets dat ik als witte Nederlander nog wel eens vergeet, wat natuurlijk ook weer niet zo verwonderlijk is.

(meer…)

Lees verderMichael Borshuk (editor) – Jazz and American Culture (Boek Recensie)