Twan Geurts – Componist van de stilte. In het voetspoor van Arvo Pärt

Twan Geurts is een fan van de muziek van Arvo Pärt, al zo’n dertig jaar. Hij zingt zelf in een koor dat Pärts werk regelmatig uitvoert en hij heeft zich in de loop van de tijd uitvoerig in deze man verdiept. Dat Geurts geïnteresseerd is in alles wat samenhangt met religie, cultuur en muziek draagt daar zeker aan bij, tenslotte schrijft Pärt met name religieuze muziek. Vanuit die adoratie besloot Geurts in 2023 een boek te gaan schrijven dat zo rond de negentigste verjaardag van de componist, dat was vorig jaar, zou moeten verschijnen. Het werd iets later maar begin dit jaar verscheen ‘Componist van de stilte. In het voetspoor van Arvo Pärt’ bij uitgeverij Balans.

(meer…)

Lees verderTwan Geurts – Componist van de stilte. In het voetspoor van Arvo Pärt

Haruki Murakami – Jazzportretten (Boek Recensie)

Voordat Haruki Murakami een absolute wereldster werd als romancier, zijn boeken zijn in vele talen bestsellers geworden, waaronder in het Nederlands, baatte hij een jazzcafé uit in Tokyo: Peter Cat. De liefde voor jazz, die hij als tiener reeds verwierf, kwam daarin volledig tot uiting. En liefde die hij deelde met de in 2019 overleden beeldend kunstenaar Makoto Wada. Toen die laatste in 1992 een expositie had met portretten van jazz musici en Murakami die tentoonstelling bezocht, ontstond een samenwerking die vijf jaar later leidde tot ‘Jazzportretten, deel 1’ en in 2001 tot ‘Jazzportretten 2’. Onlangs verschenen de beide bundels samen als ‘Jazzportretten’ in het Nederlands bij uitgeverij Atlas Contact. Korte beschouwingen bij even zoveel portretten van Wada, die van Dizzy Gillespie prijkt op de kaft van het boek.

(meer…)

Lees verderHaruki Murakami – Jazzportretten (Boek Recensie)

Alvin Lucier (red.) – Eight Lectures on Experimental Music (Boek Recensie)

In 1968 verzorgde de in 2021 overleden componist Alvin Lucier zijn eerste gastles aan de Wesleyan University, in Middletown, Connecticut. Aansluitend werd hij John Spencer Camp Professor of Music wat hij tot 2011 zou blijven. In het kader van dat docentschap had hij budget om andere componisten uit te nodigen voor een lezing, meestal in combinatie met de uitvoering van één of meerdere muziekstukken. Lezingen van acht van hen verschenen vorig jaar in boekvorm onder de titel ‘Eight Lectures on Experimental Music’ bij de uitgeverij van de universiteit. In volgorde van hun optredens, tussen 1989 en 2000, zijn dat James Tenney, Christian Wolff, Robert Ashley, Maryanne Amacher, La Monte Young, Steve Reich, Meredith Monk en Philip Glass.

(meer…)

Lees verderAlvin Lucier (red.) – Eight Lectures on Experimental Music (Boek Recensie)

Alexander Carpenter (red.) – Schoenberg in Context (Boek Recensie)

Nog een keer Arnold Schönberg. Recent besteedde ik hier al aandacht aan hem naar aanleiding van een boek en en Cd box – het was in 2024 zijn honderdvijftigste geboortejaar wat ook vorig jaar nog tot publicaties en eerbetonen leidde – en nu gaat het wederom om een boek, het bij Cambridge University Press verschenen ‘Schoenberg in Context’, een deel in een immer uitdijende reeks, telkens gewijd aan een componist van statuur. De opzet van de boeken is om alle aspecten van het leven en werk te behandelen, maar vooral, zoals de titel ook al aangeeft, de componist in brede zin te plaatsen in zijn tijd. Vandaar de medewerking van een groot aantal specialisten in dit in alle opzichten boeiende boek onder leiding van Alexander Carpenter.

(meer…)

Lees verderAlexander Carpenter (red.) – Schoenberg in Context (Boek Recensie)

Anthony Braxton – 50+ Years of Creative Music / 2 comp (2023) (Boek / CD Recensie)

Op 4 juni aanstaande wordt Anthony Braxton 81. We kennen hem als vermaard rietblazer, één van de weinigen die zo ongeveer alle varianten van deze instrumentengroep beheerst, maar ook als componist. De termen ‘jazz’ en ‘klassiek’ zeggen hem daarbij weinig, liever spreekt hij over ‘creative music’. Een en ander laat onverlet dat hij toch vaak eerder gezien wordt als jazzmusicus, wellicht ook wel omdat hij vaak zelf de zijn door hem gecomponeerde muziek uitvoert en ook de overige uitvoerenden vaak uit die wereld afkomstig zijn, dan als componist. Dat juist zijn werk centraal stond tijdens de beroemde Ferienkurse in Darmstadt in 2023, het Mekka van de hedendaagse gecomponeerde muziek, vormde dan ook niet meer dan een terecht eerbetoon. Naar aanleiding van dit evenement verscheen vorig jaar bij Schott ‘Anthony Braxton – 50+ Years of Creative Music’ onder redactie van Braxtons biograaf Timo Hoyer en gitarist Kobe van Cauwenberghe, waarin juist dat aspect van Braxtons werk aandacht krijgt, als mede het album ‘2 comp (2023)’, met daarop de ‘Compositions’ nr. 445 en 446 voor groot ensemble die tijdens dit festival in première gingen.

(meer…)

Lees verderAnthony Braxton – 50+ Years of Creative Music / 2 comp (2023) (Boek / CD Recensie)

Christoph Becher – Die Schönberg Challenge / Berliner Philharmoniker & Kirill Petrenko – Arnold Schönberg (Boek / CD Recensie)

Een challenge aangaan is tegenwoordig, zeker onder jongeren, opvallend populair. Regelmatig niet zonder gevaar, zetten jongeren elkaar, al dan niet via social media, aan tot het verleggen van hun grenzen. De challenge waar Christoph Becher ons voor uitnodigt, in het bij Wolke Verlag verschenen ‘Die Schönberg Challenge’ is zeker niet gevaarlijk, al dachten de nazi’s daar anders over, maar wel uiterst uitdagend: nu eens écht naar dat veelzijdige oeuvre van Arnold Schönberg luisteren, de componist die 15o jaar geleden in Wenen werd geboren. De invloed van deze grensverleggende componist op de hedendaags gecomponeerde muziek kan moeilijk overschat worden, wat niet wegneemt dat de mate waarin zijn muziek wordt gespeeld, in geen geval gelijke tred houdt met die mate van invloed. Ik ging de challenge aan met, naast het boek van Becher, een eveneens vorig jaar verschenen box van de Berliner Philharmoniker, onder leiding van Kirill Petrenko. Een box met vijf werken voor orkest, verspreid over drie Cd’s, alsmede een blue ray disc met daarop de concertvideos,

(meer…)

Lees verderChristoph Becher – Die Schönberg Challenge / Berliner Philharmoniker & Kirill Petrenko – Arnold Schönberg (Boek / CD Recensie)

Philip Freeman – In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor / Cecil Taylor & Tony Oxley – Flashing Spirits (Boek/CD Recensie)

De invloed van pianist en componist Cecil Taylor op de hedendaagse jazz kan moeilijk overschat worden. In zijn prachtige, bij Wolke Verlag verschenen, biografie ‘In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor’ laat Philip Freeman ons daar weer eens nadrukkelijk bij stil staan. Die wijdverbreide erkenning was er zeker niet vanaf het allereerste begin: zo gaat dat met de voorlopers in de kunst. Zo schreef Zita Carno in 1958 in reactie op het enige album dat Taylor met John Coltrane maakte, ‘Hard Driving Jazz’ : “There is only one thing wrong with this recording, but it is a major factor – Cecil Taylor’s accompanying. He is an over-busy comper who interferes with the soloist”, lees Coltrane. Het zegt alles over de stijl van deze pianist die zich vanaf zijn eerste album, het twee jaar daarvoor verschenen ‘Jazz Advance’ nooit inhield en volstrekt zijn eigen weg ging. Tevens in dit verslag aandacht voor het onlangs bij Burning Ambulance verschenen ‘Flashing Spirits’, waarop we Taylor horen met drummer Tony Oxley. Tijdens de opnames in september 1988 kende hij hem pas een paar maanden, maar tot aan zijn dood in 2018 zou hij met niemand zo vaak spelen als juist met deze drummer.

(meer…)

Lees verderPhilip Freeman – In the Brewing Luminous: The Life & Music of Cecil Taylor / Cecil Taylor & Tony Oxley – Flashing Spirits (Boek/CD Recensie)

Ellen de Vries – Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken (Boek Recensie)

Het zou zo maar kunnen dat u, zoals dat met mij tot voor kort ook het geval was, nog nooit van de Surinaamse componiste en pianiste Majoie Hajary heeft gehoord. Het kwam in ieder geval niet omdat ze jong stierf, in tegendeel, de in 1921 geboren Hajary stief in 2017, net 96 jaar oud! Hoe komt het dan dat we deze componiste niet kennen? Haar Surinaamse afkomst zal daar zeker toe hebben bijgedragen, lange tijd was wat uit de koloniën kwam in Nederland nu niet bepaald in trek. Daarnaast was ze ook nog eens een vrouw, waar eveneens lange tijd in een door mannen gedomineerde wereld weinig belangstelling voor was.
Andere redenen zijn is dat Hajary een vrij klein oeuvre achterliet, waarvan ook nog eens een deel niet compleet was – ze werkte weinig gestructureerd en wellicht nog wel belangrijker: dat haar werk lastig in een hokje te plaatsen valt. Haar zeer gemengde afkomst, haar voorvaderen kwamen zowel uit Afrika als uit China en India en ze studeerde in Amsterdam laten in haar werk zijn sporen na. Daarnaast maakte Hajary tijdens de Tweede Wereldoorlog, woonachtig in Nederland, een aantal discutabele keuzes, iets wat haar nog lang is nagedragen. Maar goed, langzaamaan komt er meer waardering voor haar werk, al kan ze daar nu niet meer van genieten. Een belangrijke bijdrage aan die erkenning levert Ellen de Vries met een prachtig uitgevoerd, bij Waanders Uitgevers verschenen boek: ‘Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken’.

(meer…)

Lees verderEllen de Vries – Surinaamse Rapsodie: ’t leven van Majoie Hajary in zeven muziekstukken (Boek Recensie)

I Compani – Basta! / Veertig jaar I Compani (Concert / Boek Recensie)

Paradox, Tilburg – 5 december 2025

Veertig jaar geleden verhuisde het Nijmeegse filmhuis O42 naar een nieuwe locatie, het werd een echte bioscoop en de naam veranderde in  Cinemariënburg. Ter gelegenheid van die gebeurtenis organiseerde dit nieuwe filmhuis een filmfestival rond de Italiaanse componist Federico Fellini die voor zijn muziek samenwerkte met de componist Nino Rota. Saxofonist Bo van de Graaf, die al sinds eind jaren ’70 weg was van diens muziek en het filmhuis vaak bezocht, werd gevraagd of hij iets met de muziek kon doen. Dat was niet tegen dovenmansoren gezegd en Van de Graaf stelde een septet samen dat gaandeweg zou uitgroeien tot I Compani, een baanbrekend en bijzonder eclectisch gezelschap dat de komende decennia een unieke plek zou gaan innemen in de Nederlandse jazz. Nu veertig jaar later vindt Van de Graaf het tijd voor iets anders en onder de titel ‘Basta!’ trekt I Compani langs de podia om afscheid te nemen van alle fans, op Sinterklaasavond bijvoorbeeld in het Tilburgse Paradox. Ter gelegenheid van dit afscheid kwam er ook een prachtig boek uit: ‘Veertig jaar I Compani’, met daarin de verhalen van Van de Graaf, opgetekend door Tom Beetz, overigens ook nog eens voorzien van een goed gevulde CD’.

(meer…)

Lees verderI Compani – Basta! / Veertig jaar I Compani (Concert / Boek Recensie)

Annemieke Hendriks – Het hobo-riet was mijn strohalm

Het hobo-riet was mijn strohalm“, verzucht de beroemde hoboïst Han de Vries tijdens één van de gesprekken die Annemieke Hendriks met hem hield. En dat waren er, verspreid over vier jaar heel wat. In die gesprekken en in het boek dat verscheen bij uitgeverij De Kring leren we De Vries dankzij Hendriks grondig kennen, als musicus, maar zeker ook als mens en krijgen we tegelijkertijd een mooi beeld van het Nederlandse muziekleven sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw. Pijnlijke onderwerpen ging Hendriks daarbij beslist niet uit de weg, iets waar de titel van dit boek ook zeker naar verwijst. Ook bij de op 31 augustus 1941 geboren De Vries ging het namelijk zeker niet altijd over rozen.

(meer…)

Lees verderAnnemieke Hendriks – Het hobo-riet was mijn strohalm