Koningin Elisabethzaal, Antwerpen – 18 juni 2025

Natuurlijk staat het een regisseur, in dit geval Tom Goossens, vrij om zijn eigen invulling te geven aan een opera, of in het geval van Edvard Grieg’s meesterwerk ‘Peer Gynt’, ‘muziek voor theater’. En ik ga er ver in mee, hoe ver sommige regisseurs ook gaan. Soms zelfs met aanpassingen in het verhaal, zoals Ersan Mondtag onlangs nog deed bij Richard Strauss’ ‘Salome’ bij Opera Ballet Vlaanderen. Goossens gaat echter te ver in zijn regie van de concertante uitvoering van ‘Peer Gynt’, waar hetzelfde operahuis dit seizoen mee afsluit. Want je mag overal aankomen, maar niet aan de muziek en de wijze waarop de componist zijn verhaal middels muziek vormgeeft. Een wet die Goossens met voeten treedt, knap hoe hij dit meesterwerk vakkundig de nek omdraait. De prestaties van het Symfonisch Orkest en het Koor van Opera Ballet Vlaanderen, onder leiding van James Hendry, respectievelijk Joris Derder doen daar helaas niets aan af.

(meer…)

Opera Ballet Vlaanderen, Antwerpen – 1 juni 2025

Het is dit jaar een eeuw geleden dat ‘Wozzeck’ van Alban Berg in première ging en eigenlijk opvallend snel uitgroeide tot één van de meest belangwekkende opera’s van de vorige eeuw. Met deze opera, gebaseerd op de toneeltekst ‘Woyzeck’ van Georg Büchner wist Berg de luisteraar diep in zijn ziel te raken. En wie dezer dagen afrijst naar Antwerpen, of later naar Gent, waar Opera Ballet Vlaanderen een nieuwe productie in een regie van Johan Simons brengt, zal ontdekken dat deze opera, ondanks dat er een eeuw – en als we het stuk van Büchner mee rekenen twee eeuwen – verstreken is, helaas nog steeds actueel is. Niets dan lof voor deze versie, de regie van Simons werpt een prachtig licht op dit nog altijd boeiende verhaal, het Symfonisch Orkest Opera Ballet Vlaanderen, onder leiding van Alejo Pérez speelt gloedvol en doordringend, Robin Adams zet een voortreffelijke hoofdpersoon neer, alsof hij het zelf is en ook de andere rollen zijn opvallend sterk.

(meer…)

Opera Ballet Vlaanderen, Gent – 6 mei 2025

De naoorlogse Avantgarde componisten, als Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Luigi Nono en György Ligeti, om ons maar even tot de meest bekenden te beperken, moesten zich verhouden tot het nazisme en het fascisme en het verschrikkelijke leed dat politici daarmee hadden aangericht. Unaniem waren ze van mening dat de cultuur van de Romantiek, die zeker in Duitsland werd verheerlijkt door de nazi’s, voorgoed ten einde was. De nieuwe tijd vroeg om een nieuwe stijl van componeren. De twaalftoonstechniek van Arnold Schönberg werd daarbij de leidraad, het serialisme was geboren. Maar waar iemand als Boulez zich afkeerde van alle verhalen en op zoek ging naar louter klank, koos Nono een andere weg. In 1924 geboren, Benedito Mussolini was reeds aan de macht, ontdekte hij reeds tijdens de oorlog dat hij andere gedachten en overtuigingen had. Na de oorlog werd hij lid van de communistisch partij in Italië en vermengde al snel de nieuwe muzikale taal met de wil om een bijdrage te leveren aan een nieuwe wereld. Eén van de beste werken in dit proces is zonder meer zijn opera ‘Intolleranza 1960’ die gisterenavond in een nieuwe uitvoering van regisseur Benedikt von Peter in première ging bij Opera Ballet Vlaanderen. Alleen te zien in Gent vanwege de wel heel bijzondere aanpak van dit stuk.

(meer…)

De Munt, Brussel – 15 februari 2025

Operatheater De Munt in Brussel is inmiddels toe aan het vierde en laatste deel van Richard Wagners tetralogie ‘Der Ring des Nibelungen’. In het met bijna vijf uur langste deel, ‘Götterdämmerung’ komt het verhaal tot een climax, een climax die helemaal niemand van de hoofdrolspelers overleeft. Maar Wagner zou Wagner niet zijn, als hij niet tot de laatste minuut zou weten te boeien. Overigens ook nu weer mede dankzij de zinderende uitvoering door het Symfonieorkest van de Munt, onder leiding van de steeds meer in zijn rol van Wagnerdirigent groeiende Alain Altinoglu, een keur aan fantastische vocalisten, het uitstekende koor en een prachtig sobere maar zeer doeltreffende regie van Pierre Audi. Het wegvallen van Romeo Castellucci, die ‘Das Rheingold’ en ‘Die Walküre’ voor zijn rekening nam, bleek al bij ‘Siegfried’ goed uit te pakken, iets dat nu nog veel sterker geldt, zeker gezien het feit dat ‘Siegfried’ en ‘Götterdämmerung’ een hechte eenheid vormen.

(meer…)

Parktheater, Eindhoven (Nederlandse Reisopera) – 30 januari 2025

Niets zo veranderlijk als een mens en zeker als er liefde in het spel is, dat is de centrale boodschap van ‘Ariadne auf Naxos’ van het duo Richard Strauss en Hugo van Hofmannsthal, dat de komende anderhalve maand door de Nederlandse Reisopera op diverse podia gebracht wordt in een uitstekende regie van Sofia Jupither. Met Phion, orkest van Gelderland & Overijssel in de orkestbak en Jac van Steen op de bok, die eerder hoge ogen gooide met ‘das Wunder der Heliane’ van Erich Wolfgang Korngold, dat ook door mij werd bejubeld, zet het ensemble andermaal een prima prestatie neer. Een opera over emoties dus en dat vaak onbegrijpelijke gedrag van ons. En dat terwijl we dat eigenlijk helemaal niet willen! Zeker niet in onze tijden, waarin we denken dat alles maakbaar is en we alles doen om succesvol te zijn, ons leven op orde te krijgen en te houden, of in ieder geval via social media de buitenwereld de illusie te bieden dat alles onder controle is. En dan komt dat fameuze duo Strauss – Van Hofmannsthal en gooit een flinke lading zand in de machine.

(meer…)

Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam – 2 oktober 2024

Op verzoek van het Oekraïense gezelschap Nova Opera schreef de eveneens uit Oekraïne afkomstige, maar al enige jaren in Nederland woonachtige componist Maxim Shalygin zijn eerste opera, iets wat hij tot voor kort zichzelf niet zag doen. Maar gisterenavond ging hij in première, in een nagenoeg uitverkocht Muziekgebouw aan ’t IJ. En het mag gezegd: dit smaakt naar meer. Shalygins muzikale taal maakt hem tot een uitstekend operacomponist die in staat is om de kijker / luisteraar anderhalf uur geboeid te houden. Hij baseerde zijn verhaal op Plato’s ‘Symposion, in een prachtig nieuw jasje gestoken door Paul van der Woerd. Maar zo goed als dat de muziek was – en de uitvoering door dit Nova Opera, onder leiding van Mikhell Menabde – zo teleurstellend was echter de regie van Aïda Gabriëls. Alle handeling die Van der Woerd in dit verhaal heeft gestopt, brengt ze feilloos om zeep door de vier protagonisten, twee sopranen en twee baritons, continu in dezelfde kledij te laten optreden en hun handelingen louter te laten bestaan uit tableaux en tegen het einde wat dans. En wat nog erger is: boventiteling ontbreekt, waardoor het verhaal niet te volgen is. Wel krijgen we het thema femicide opgedient, middels allerlei feiten en weetjes, geprojecteerd op een scherm.

(meer…)