Voordat ik ‘Sun Tryptich’ in handen kreeg, uitgebracht in de New Series van ECM Records, had ik nog nooit gehoord van de van oorsprong Bulgaarse componiste Dobrinka Tabakova die al vrijwel haar gehele leven in Engeland woont. Ze studeerde compositie aan de Guildhall School of Music & Drama in Londen en blijkt opvallend toegankelijke muziek te componeren, waarbij haar Bulgaarse wortels sterk naar voren komen. Neo klassiek zou ik het niet willen noemen, maar de muziek van Tabakova ademt in alles traditie en dan zowel die van de grote klassieken als die van de Bulgaarse volksmuziek. Het album bevat een zestal stukken voor diverse bezettingen, gecomponeerd tussen 2006 en 2014 en biedt zo een mooie inzage in haar werk.
We beginnen met ‘Whispered Lullaby’, samen met de ‘Suite in Jazz Style’ die erop volgt, gecomponeerd voor altviool en piano. Dat eerste stuk, met een zangerige altvioolklank op broeierig pianospel, baseerde Tabakova op een opera die ze tijdens haar tienerjaren schreef – De BBC speelde al muziek van haar toen ze elf was – ‘Midsummer Magic’. De uit drie deleen bestaande ‘Suite in Jazz Style’ schreef ze voor de altviolist Maxim Rysanov, die we ook hier horen in deze stukken, samen met pianiste Dasol Kim. Hoe ze aan de titel komt, weet ik niet, ik zou dit toch eerder folk style dan jazz style noemen. Hoe dan ook, de suite begint met ‘Talk’ aantrekkelijk ritmisch, wordt gevolgd door een intiem ‘Nocturnal’ waarin Rysanovs subtiele spel uitstekend tot zijn recht komt en sluit af met het al even ritmische ‘Dance’, nog het meest jazzy deel van deze suite. Als basis voor het voor strijkorkest geschreven ‘Fantasy Homage to Schubert’ diende de ‘Fantasie in C groot, voor viool en piano van deze beroemde voorganger. Zoals ze zelf zegt: “Schubert’s opening melody sits in a completely transfigured environment. Here I imagine one floating in space, free of gravity – comets and celestial bodies passing by and as the Suhubert melody is heard for the frst time, we catch a first glimpse of planet earth.” We horen het BBC Concert Orchestra, onder leiding van de componiste zelf in dit uiterst subtiele klankspel. Een boeiend, maar ook vrij duister stuk.
‘Organum Light’, voor dezelfde bezetting, componeerde Tabakova oorspronkkelijk voor het vocaal gezelschap Opus Anglicanum. Een compositie waarin ze teruggreep op de polyfone muziek van de Renaissance componisten Orlando Gibbons en Henri Purcell. Qua bezetting is ‘Spinning a Yarn’ bijzonder. We horen in dit, duidelijk door volksmuziek beïnvloede stuk, Roman Mints op zowel de viool als de hurdy-gurdy. Het album sluit af met het titelstuk ‘Sun Tryptych’ voor viool – wederom Mints, cello – Kristina Blaumane en orkest – ook hier het BBC Concert Orchestra, onder leiding van Tabakova. Het eerste deel, ‘Dawn’ componeerdde ze in 2007 voor het tienjarig jubilieum van Gidon Kremers orkest Kremerata Baltica. “The solace I find in nature permeates this work” zegt ze zelf over dat eerste deel: “a subtle journey of light throughout the day”, gevangen in een uitdijend klankpalet, waarin de spanning steeds verder oploopt. De delen ‘Day’ en ‘Dusk’ voegde ze later toe tot deze tryptich. ‘Day’ heeft dezelfde stuwende kracht, alleen is de muziek hier lichter, terwijl ‘Dusk’ de duisternis aanroept. Mooi ook hoe ze hier de klank geleidelijk laat oplossen in de leegte.
