Komende zondag zet het Orgelpark in Amsterdam Antoine Beuger in het zonnetje. Verdeeld over drie concerten klinken composities van hem en is hij ook te horen als musicus. Natuurlijk samen met gelijkgestemden. Al sinds jaar en dag klinkt die muziek op albums van Edition Wandelweiser Records, waar Beuger een belangrijke rol in speelt, maar ook op soortelijke labels als Insub, Another Timbre en Elsewhere, ze komen hier regelmatig voorbij. Zondag zal er onder andere werk klinken van Eva-Maria Houben en John Cage. Twee al iets oudere cd’s die hier nog niet aan bod kwamen, vormen een mooie introductie. De vooral binnen de jazz populaire trompettist Nate Wooley nam van Houben ‘Chanting Ballads’ op, verschenen bij Wandelweisser en Apartment House bracht bij Another Timbre een album uit met ‘Chamber Works’ van John Cage, gecomponeerd tussen 1943 en 1951.
Ruis, een toon, stilte, nog een toon, stilte, ruis, stilte, vooral heel veel stilte, dat is wat we horen in die acht ‘Chanting Ballads’. Tussen die stiltes door klinkt die trompet – Wooley staat bekend om een absoluut perfecte beheersing van dit instrument en dat maakt hij hier volkomen waar – met een onwaarschijnlijk breed scala aan klanken. Glashelder en op hoog volume, nauwelijks hoorbaar zacht, vervormd, in de vorm van ruis, enzovoort. En ja, zo nu en dan horen we hem ook vocaal, de titel van het album letterlijk nemend, met name in het zevende deel speelt dit. Muziek waarin dus opvallend weinig gebeurt, iets wat dit genre sterk kenmerkt. Wat zeker niet wil zeggen dat het saai is. Luister goed, met wat Pauline Oliveros ‘Deep listening’ noemde en je wordt van alles gewaar.
‘Chamber Works – 1943-1951’ begint met één van de meest bekende werken van Cage: ‘In a Landscape’ uit 1948, uitgevoerd door pianist Kerry Yong. Hier is nog niet zoveel te horen van wat Cage later zo beroemd zou maken. In tegendeel, dit is een zeer harmonieus stuk, waarin Cage niet met preparaties werkt, al deed hij dat in die tijd al wel en dat tevens opvalt door de stevige onderstroom. Het wordt meeslepend vertolkt door Yong. ‘Six Melodies’ schreef Cage twee jaar later voor viool en piano, zes prachtige, ietwat zoekende duetten, we horen Yong met Mira Benjamin. Met name de derde met die speelse ritmiek en duidelijke folkinvloeden is heel bijzonder, prachtig hoe hij met slechts twee instrumenten een prachtige eenheid creëert. Bijzonder is dat de ‘Amores’ voor geprepareerde piano en percussie, we horen wederom Yong, maar nu met Simon Limbrick, veel moderner klinkt dan het zes jaar jongere ‘In a Landscape’. Hier horen we wel een geprepareerde piano, die overigens qua klank de percussie sterk benadert, vergelijk het derde deel voor percussie, maar met het laatste deel dat Cage schreef voor piano. Een ander bekend stuk voor piano is ‘Haikus’ uit 1951. Het is met ruim drie minuten een vrij kort stuk, maar is wel in alles een typisch stuk voor deze componist: de grote aandacht voor klank, de rol van toeval, het werken met stiltes, het zit er allemaal in. Het langste stuk op het album is het bijna twintig minuten durende ‘String Quartet in Four Parts’. Opvallend aan dit strijkkwartet is dat het welswaar uit vier delen bestaat, maar dat het niet de gewone opbouw kent. Echt progressie kent het stuk nagenoeg niet en de eerste drie delen klinken uiterst ingetogen, pas in het zeer korte vierde deel treedt er versnelling op. Naast meer experimentele frases horen we hier ook muziek die ons qua klank wel wat doet denken aan renaissancemuziek, waarbij in het vierde deel de dansmuziek zijn intrede doet. ‘Music for Marcel Duchamp’ is overduidelijk gecomponeerd voor een geprepareerde piano, een opvallend speels stuk, waarin met name de patronen opvallen. Tot slot van het album klinkt ‘Dream’ voor piano en cello, waarin we Yong horen met Anton Lukoszevieze, tevens de artistiek leider van het ensemble. Terwijl de cello voor een vrij duistere onderstroom zorgt, speelt de piano ritmisch bedwelmende patronen. Een zeer harmonieus,, verstild stuk, de perfecte afsluiter van dit prachtige album.
Delen van het album van Cage zijn te beluisteren via Bandcamp. Het album is daar ook te koop:
