Wie een beetje thuis is in de gecomponeerde muziek weet dat de combinatie viool-piano en cello-piano een zeer gangbare is, meestal uitgedrukt als viool-  en cello sonates. Dat is veel minder het geval met de combinatie saxofoon-piano. Weliswaar is dit deels te wijten aan het feit dat de eerste saxofoon pas in 1840 werd gemaakt door Adolphe Sax, maar er speelt meer. Want ook nu nog wordt er meer gecomponeerd voor de combinatie strijkinstrument-piano dan voor saxofoon-piano. Een aantal recente albums gewijd aan die laatste combinatie, allen verschenen bij Neuma Records, laten echter horen hoe onterecht dat is. Kyle Jones bracht ‘Dualities’ uit, Nick May – ‘You, Me, Us’ en Timothy McAlister ‘Project Encore, Volume 2’.

‘Dualities’ vangt aan met ‘This Eartly Round (Redux)’ van Mirama Young. We horen hier Jones op altsax met pianist Timothy Jones in Youngs ode aan de aarde. Een ritmisch stuk, maar dan wel op een wat ongewone wijze. Zeker halverwege betoont Young zich uiterst creatief door de ritmiek groots te laten ontsporen. En dat terwijl het einde uiterst ingetogen klinkt. Het album bevat twee stukken van Gabriela Ortiz, geschreven voor Jones: ‘Les Dolly Sisters’, waarin Ortiz met bijpassende muziek een ode brengt aan een oude Vaudeville act en ‘Mambio Ninón’. In het eerste stuk horen we Jones in duet met klarinettist Julian Hernandez, prachtig hoe hier de klanken van de beide instrumenten in een elkaar grijpen, een muzikale wervelwind, terwijl we in het tweede, waarin Ortiz Mexicaanse wortels duidelijk te horen zijn,  wederom pianist Jones aantreedt. ‘Lessons of the Sky’ van Rodney Rogers is het enige stuk waarin we Jones op sopraansax horen, in plaats van op altsax. En staat Young in haar stuk stil bij de aarde, Rogers richt zijn blik naar de hemel. Een prachtig stuk waarin Rogers zondermeer de grootsheid van het hemelgewelf in klank weet te vangen. Tevens een zeer uitdagend stuk waarin Jones’ meesterlijke spel op de sopraansax prachtig tot zijn recht komt. Al even uitdagend is het enige solostuk op dit album ‘Tableau IX’ van Tyson Gholston Davis, waarin Jones alle aspecten van zijn altsax ruimschoots aanspreekt. Het album sluit af met het bijzonder ingetogen ‘Whalt Whitman in 1989’ van Chris DeBlasio, een waardig slot van een prachtig album.

May opent zijn album, ‘You, Me, Us’ met ‘White Socks?!’ van Sebastian Zhang. Een stuk waarin hij stilstaat bij het feit dat hij een transman is en de manier waarop hier tijdens zijn opleiding mee werd omgegaan. Hij had het geluk dat hij van één docent veel begrip en ondersteuning ondervond.  “I hope that all of you—teachers, friends, strangers—all realize how important this is—to look beyond stereotypes, to “normal” can be diverse” zegt May daar zelf over. Zhang weet het uitstekend te vangen in opvallend jazzy klanken. May horen we hier op altsax, samen met pianist Alex Siu Lun Li. Stuart Beatch ‘On queer survival’ klinkt dan weer bijzonder ingetogen, met name in de eerste helft. In dit stuk dat Beatch speciaal voor May schreef, staat hij stil bij de strijd die trans personen iedere dag weer moeten leveren. De meer dynamische passages passen daar eveneens prima bij. Aarin S. Ricucci-Hill sluit aan bij de queerness met ‘Queer Turquoise: “queerness is often akin to a kind of magic. Magic and magical imagery have always been a part of queer imagery and culture, whether in the adoption of the mythical fairy as a sort of mascot or through the witch trials of the Lavender Scare, or the witch-like powers of seduction gay man in particular were said to have had over the sons of suburbanites”. Mee eens of niet, Ricucci-Hill vangt dit gegeven in een opwindend stuk, waarin May zijn technische vaardigheden perfect tot uiting kan laten komen. Darius D. Edwards staat in ‘Where Will My Flowers Go?’ stil bij liefde in het algemeen. Een mooi intens stuk, waarin we May op sopraansax horen in een krachtige melodie, subtiel begeleidt door de piano. In tegenstelling tot de andere stukken heeft ‘Echo Dash’ van Jennifer Higdon geen verhaallijn, haar gaat het louter om de combinatie van klanken. Er is sprake van “a tight run through a close maze of notes, with the
lead shifting quickly between the saxophone and the piano, racing forward and always on the verge of crashing”. Xenia St. Charles Iris Llyllyth grijpt in haar ‘Close your eyes, if you can’ terug op een verblijf in een psychiatrische kliniek. Rustgevende klanken in een bijzondere combinatie van sopraansax en piano. Tot slot klinkt het titelstuk ‘You, Me, Us’ van Spencer Arias: “The music moves through joy, heartbreak, and healing, but ultimately arrives at something simple and true: that love, in all its forms, has the power to shape us” zegt de componist over dit opgewekt dynamische stuk.

Een encore heeft één belangrijk kenmerk en dat is dat het kort is. Een album vol encores, zoals dit ‘Project Encore, Volume 2’, met overigens bijna zeventig minuten muziek, bevat dan ook de nodige stukken. In dit geval negentien, van even zoveel componisten. Een echt beeld van een componist krijg je dan ook niet, wat dit voor mij een minder interessant album maakt dan de andere twee. Wat niet wegneemt dat er zeker een aantal leuke stukken bij zitten, allen uitgevoerd door McAlllister en pianiste Liz Ames. Het album begint met het uit drie zeer korte delen bestaande ‘Book Book Nova’ van Wynton Marsalis, zelf natuurlijk ook saxofonist. Zoals u weet moet hij van moderne vormen van jazz niets hebben, iets dat we ook terughoren in deze eigen compositie: virtuoos, maar uiterst conservatief. Nee, dan is ‘Vicariously Through You’, met bijna vijf minuten één van de langere stukken, van Ephraim Champion interessanter, met name door de combinatie van sopraansax en piano. Leuk, met name door de ritmiek van de voeten, is ‘Dance’ van Adam Schoenberg. De ideale afsluiter zou ik zeggen. Ook op dit album staat een stuk van Higdon: ‘A Fine Line’, net zo dynamisch als het hierboven genoemde ‘Echo Dash’. Qua dynamiek is ook zeker ‘Encore’ van Chihchun Chi-sun Lee interessant. Typisch zo’n stuk waarbij je aan het eind van het concert nog even op het puntje van je stoel belandt. Encores, zijn, zoals ook dit album aantoont, vaak nog even een laatste uitbarsting van energie, voor we met ons allen de zaal uit worden gestuurd. In die zin is ‘Lost and Found’ van Ellen Rowe behoort tot de uitzonderingen. Dit vrij contemplatieve stuk vindt ik meer een compositie om een concert mee te beginnen dan mee te eindigen. Eenzelfde gevoel krijg ik bij, overigens eveneens bijzonder boeiende ‘We dreamt of Roses’ van Joel Puckett en ‘Dreams of a Better Tomorrow’ van Justin H. Bush. ‘Moment of Impact’ van Catherine Likhuta, de titel zegt het eigenlijk al, past wat mij betreft beter bij de functie van toegift.

Alle albums zijn te beluisteren en te koop via Bandcamp: