Horen we de basklarinet steeds vaker binnen de jazz en de geïmproviseerde muziek, de contrabasklarinet is daarin nog redelijk zeldzaam. Eén van de musici die dit instrument regelmatig bespeelt, altijd improviserend, is de Duitse blazer Udo Schindler. Geen klarinet gaat hij uit de weg, naast dat we hem regelmatig op verschillende saxofoons en zelfs een cornet horen. Hij kwam hier reeds eerder uitgebreid aan bod, maar aangezien de man onverdroten opnames blijft uitbrengen en hij de (contra)basklarinet bespeelt, verdient hij ook zeker nu weer een plek. Als download bracht hij bij zijn eigen Arch Musik ‘Komorebi Low_Tone_Basics #3’ uit, samen met Ardi Engl en zijn zelfgebouwde instrumenten; bij Creative Sources verscheen ‘Sightings and Stratifications – 2nd Investigation for TRIO’, waarop we hem horen met pianist Max Arsava en laptop gitarist Gunnar Geisse en bij FMP kwam ‘Shifting Types of Amazement’ uit, waarop we hem horen met mede basklarinettist Ove Volquartz en gitarist Erhard Hirt.

Het Japanse woord ‘komorebi’ betekent ‘zonlicht lekkend door de bladeren’. Voeg daarbij dat de opnames werden gemaakt in de ‘Waldkirche’ van Planegg in Beieren, Schindler woont in München en u weet genoeg. Mooie, stemmige klanken dus op dit album dat bestaat uit vijf titelloze delen. Schindler zet het eerste stuk direct in met krachtige bewegingen. Al snel voegt Engl zich erbij met pizzicatospel op één van zijn zelfgebouwde snaarinstrumenten. Een boeiend treffen, allengs abstracter wordend. Het tweede deel vangt aan met uiterst ingetogen spel op de contrabalklarinet, geflankeerd door percussiespel van Engl. Gaandeweg ontvouwt zich wat je met enige fantasie een melodie zou kunnen noemen, al houdt deze niet lang stand, al snel doet ook nu de abstractie, vol onbestemde maar boeiende klanken, zijn intrede. Bijzonder is ook het klankspel aan het begin van het derde deel, rechtdoend aan de titel van dit album. Volop experiment van deze twee musici ook in het vierde en vijfde deel, waarbij met name het cornetspel van Schindler in dit laatste deel opvalt.

Het eerste deel van ‘Sightings and Stratifications’ met opnames van 20 juli 2024 verscheen vorig jaar als download. Onlangs kwam daar deel twee bij als CD, maar dan met opnames van hetzelfde trio een dag later. Het eerste deel duurt ruim veertig minuten en vangt direct opvallend abstract aan, we horen Arsaya op de toetsen rammen, Schindler onnavolgbare lijnen trekken, terwijl Geisse het geheel verder verfraaid. Kortom, probeer hier niet al te veel structuur in te ontdekken, onbegonnen werk. Rond de zevende minuut neemt de dynamiek af en horen we Schindler met adembenemend spel op die basklarinet, heerlijk gesputter, geflankeerd door de elektronica van Geisse. Het begin van een aangename klanknevel die enige minuten aanhoudt, tot na een kwartier de spanning weer langzaam oploopt en we in een maalstroom van onstuimig spel belanden. Rond de tweeëntwintigste minuut valt het bijzondere geluid van Geisse’s laptop gitaar op. Vijf minuten later horen we Schindler in een vrij uitgebreide solo op de sopraansax, fijn hoge klanken ter afwisseling. Het tweede deel is met ruim twaalf minuten beduidend korter. We beginnen met een zeer aangenaam klankspel, gevolgd door diep lage klanken van Schindler en creatief pianospel van Arsaya, eerst redelijk dynamisch, verderop zeer verstild.

‘Shifting Types of Amazement’ bestaat uit slechts één lang stuk van ruim veertig minuten. Hier dus twee (contra)basklarinetten, die van Schindler en van Volquartz, aangevuld met gitaar en elektronica van Hirt. We horen ze direct met een verstilde klankwereld, waarin die lage tonen volop tot hun recht komen in een spannende constellatie. Verderop loopt de spanning weer wat op, krijgen die lage, ietwat duistere klanken meer gewicht. Mooi is hier ook de samenwerking tussen de beide klarinetten, regelmatig opvallend harmonieus, met de elektronica. Rond de zeventiende minuut maakt die harmonie plaats voor puntig, ritmisch spel, prachtig die disruptieve klanken van de contrabasklarinetten hier, in combinatie met de noise van Hirt. Zo rond de twintigste minuut keert de rust weer terug en creëert dit trio andermaal een rustiek, maar ook opvallend spannend klanklandschap. Rond een half uur valt het aangename getokkel van Hirt op, te midden van de onbestemde basklarinetklanken. Tegen het einde van deze prachtige set doet de dynamiek weer zijn intrede, evenals de melodie, een in deze muziek altijd vrij zeldzaam fenomeen.

‘Komorebi Low_Tone_Basics #3’ en ‘Sightings and Stratifications – 2nd Investigation for TRIO’ zijn te beluisteren via Bandcamp en daar ook te koop: