De composities van Morton Feldman hebben vaak geen duidelijk aangegeven tijdsduur, iets dat de mogelijkheid biedt om zo’n compositie zelf vorm te geven. Op de in 2019 door Another Timbre uitgegeven box ‘Feldman Piano’ speelt Philip Thomas ‘Intermission 6’, uit 1953, bijvoorbeeld drie keer, variërend tussen 4:42 en 11:07 minuten. Alle drie vrij kort, maar dat is wel gebruikelijk voor dit stuk. Maar dat hoeft dus niet, zo laat de Finse pianist Antti Tolvi horen op een nieuw album bij hetzelfde label. Hij trekt voor datzelfde stuk ruim 72 minuten uit en dat alleen omdat Simon Reynell vroeg om een versie die op één Cd past, want op de plank lag een versie van twee uur!
Zelf zegt Tolvi over dit stuk: ” It’s the piece which has the most silence in it, and silence has been one thing in which I’ve been very much interested. So I went and found the score of the piece, and I was fascinated by it. As I’m not a classically trained pianist, I was really happy that one of my favourite pieces of Feldman was something I could pretty easily play myself”. En na veel studeren en oefenen kwam er dit resultaat uit. Maar kan dit ook allemaal of doet Tolvi de muziek van Feldman met deze versie geweld aan? Kijken we naar de partituur, dan zien we dat die bestaat uit slechts één pagina met vijftien ‘events’, akkoorden of losse noten. Die kunnen gespeeld worden in willekeurig welke volgorde door één of twee pianisten en mogen ook zeker worden herhaald. Feldman zelf zei er slechts het volgende over: “Composition begins with any sound and proceeds to any other. With a minimum of attack hold each sound until barely audible. Grace notes are not played too quickly. All sounds are to be played as soft as possible. This “Intermission” may be played with either one or two pianos.will hold until barely audible, then proceed to whichever other sound he may choose.”
Maximale vrijheid dus en een beduidend langere versie dan gebruikelijk is dus allerminst vreemd en zeker niet in strijd met Feldmans bedoelingen, sterker nog: het is eigenlijk verbazingwekkend dat dit niet eerder gebeurde. Het stuk wint er namelijk beslist mee aan kracht. En dat heeft zeker ook te maken met instructies die Feldman wel gaf: “will hold until barely audible, then proceed to whichever other sound he may choose”, iets dat we vaker tegenkomen in zijn muziek. En dat is wat we Tolvi hier ook steeds uiterst nauwkeurig horen doen, het aanslaan van een noot of akkoord en deze alle tijd geven om op te lossen in de ruimte, zie zijn opmerking over stilte, alvorens hij overgaat op een andere aanslag. En juist de lange duur van deze uitvoering zorgt ervoor dat we in kunnen stemmen met Tolvi’s opmerking: “somehow the piece just took me to some new dimension or something, and it felt that the music was always going somewhere new, and not repeating itself at all”.
Beluister een deel van deze uitvoering via Bandcamp, het album is hier ook te koop:
