Het trio van Keith Jarrett, Gary Peacock en Paul Motian, waarvan hier onlangs onder de titel ‘The Old Country’ oude opnames voorbij kwamen, brengt mij bij drie andere pianotrio’s waar onlangs Cd’s van verschenen bij ECM Records. Tord Gustavsen bracht, samen met Steinar Raknes en Jarle Vespestad ‘Seeing’ uit, Colin Vallon realiseerde met Patrice Moret en Julian Sartorius ‘Samares’ en zeer recent verscheen ‘The Surrounding Green’ van het sterrentrio Fred Hersch, Drew Gress en Joey Baron.
Gustavsen laat op ‘Seeing’ met name werk horen van eigen hand, maar vangt aan met een Noors volkswijsje. Strak gedoseerd speelt hij de breekbare melodie, opwindend begeleid door het slagwerk van Vespestad. Breekbaar spel dat gaandeweg een veel krachtiger invulling krijgt. ‘The Old Church’, een eigen compositie van Gustavsen, klinkt aanvankelijk nog ingetogener en ook wat abstract. Pas verderop krijgt het stuk kenmerken van een blues, inclusief het meeslepende karakter. En let hier ook zeker op die indringende solo van Raknes. Al even bedachtzaam klinkt het titelstuk ‘Seeing’, prachtig zoals Gustavsen hier zijn noten doseert, en mooi zoals de begeleiding het geheel afmaakt. Zoals veel andere musici blijkt ook Gustavsen een deel van zijn inspiratie weg te halen bij de heer Bach senior. Zijn ‘Christ lag in Todesbanden’ en ‘Auf meinem lieben Gott’ bewerkte deze pianist tot een tweetal aantrekkelijke stukken. Contemplatieve muziek, maar dat zal u niet verbazen. Prachtig ook dat ‘Extended Cricle’ en dan vooral door dat duet van Gustavsen met Raknes, een typisch ECM nummer. ‘Beneath Your Wisdom’ heeft wat meer vaart, de ritmesectie zorgt voor een stuwende ondergrond, terwijl Gustavsen uitpakt met enerverende clusters.
Net als Gustavsen gebruikt ook Vallon elektronica naast zijn piano, zij het beiden op uiterst subtiele wijze, iets dat we direct merken in opener ‘Racine’, één van de negen eigen stukken op ‘Samares’. Sartorius sluit bescheiden aan en even later horen we ook Moret op contrabas. Een opvallend rustig, perfect uitgebalanceerd stuk. ‘Mars’ klinkt al even ingetogen, maar waar ‘Racine’ vrij abstract is, bevat dit stuk een meeslepende ritmiek, waardoor het zich onmiskenbaar in je hoofd vastzet. Over ritmiek gesproken, die in ‘Ronce’ is evengoed bijzonder. Mooi hoe de klanken hier samenvallen tot een opwindend stuk. ‘Étincelle’ vangt aan met een ingetogen bijdrage van Moret, zacht de melodie tokkelend, waarna Vallon bijvalt, het geheel verder uitbouwend tot een enerverend geheel en begint in dit stuk Moret, Santorius eindigt. Moret horen we ook goed in ‘Timo’, waar hij zorgt voor een meeslepende ritmiek. Een sterk stuwende ritmiek vinden we eveneens in het boeiende titelstuk, ‘Samares’. In dat verband moet overigens ook ‘Souche’ worden genoemd. Een exotische ritmiek hier, die voor Vallon een perfecte bedding vormt voor luisterrijk spel.
In tegenstelling tot Gustavsen en Vallon spelen Hersch, Gress en Baron op ‘The Surrounding Green’ naast een drietal stukken van Hersch, ‘Plainsong’, het titelstuk ‘The Surrounding Green’ en ‘Anticipation’, een viertal standards. Maar eerst klinkt dat ‘Plainsong’, met prachtig verhalend pianospel van Hersch, op de grens van melodie en abstractie, zoals hij dat zo goed kan. We horen hem hier solo, zorgvuldig zijn spel doserend. Mooi daarbij hoe de linker- en de rechterhand zich tot elkaar verhouden. In de eerste standard, ‘Law Years’ van Ornette Coleman, horen we allereerst Baron, dan Hersch, terwijl Baron wat naar de achtergrond verdwijnt. Dan volgt Gress en ontstaat er steeds meer dynamiek. In het ingetogen ‘The Surrounding Green’ horen we Hersch geruime tijd solo, met ragfijn spel deze prachtige melodie uitbouwend. En als Gress en Baron erbij komen is dat met minimale toevoeging, Hersch alle ruimte biedend. ‘Palhaço’ is een stuk van Egberto Gismonto en valt nog het meest op door het duet van Gress en Hersch, elkaar prachtig aanvoelend. Bijzonder vind ik ook de uitvoering van het overbekende ‘Embraceable You’ van de Gershwin broers. Voeg daar nu nog maar iets nieuws aan toe, maar met name door de bijdrage van Baron lukt dat hier uitstekend. En Hersch’ spel is hier puntig en aangenaam swingend. ‘First Song’ van Charlie Haden en Abbey Lincoln begint met een solo van Gress, waarna al even lichtvoetig Hersch aansluit. Afsluiten doen we met Hersch eigen ‘Anticipation’, een opwindende en ritmische compositie.
